• News

    Stay up to date with tax

    Tesla

    Onderstaande column is recent verschenen in ‘Weekblad Fiscaal Recht, 30 maart 2017, nr. 7185, pag. 440-441.

    Over professor Sibrandus Stratingh en Tesla…

    Toen ik recent tijdens het Anti-BEPS congres van de Nederlandse Organisaties van Belastingadviseurs door Bartjan Zoetmulder werd geïntroduceerd als Neerlands grootste tegenstander van Europese belastingharmonisatie, brak bij mij het besef door dat, als je maar blijft volhouden tegen te zijn, mensen je uiteindelijk niet meer serieus nemen in een feitelijk politiek gedreven debat. Dus geachte lezer, ik ben niet langer meer tegen. Sterker nog, dat CCCTB idee heeft een aantal heel erg sterke kanten. Ik zie de voordelen van de ‘one stop shop’ aangezien wij in Nederland nog steeds de beste belastingadministratie hebben van heel de Europese Unie. Dus alleen al om die reden  zullen er hoofdvestigingen in Nederland bij komen. En daarnaast is het natuurlijk ook gewoon eerlijker dat de belastingsystemen in Nederland vergelijkbaar worden met die van Duitsland en Frankrijk. Want alles draait natuurlijk om eerlijkheid en gelijkheid. En, om met o.a. Oxfam te spreken, het wordt tijd dat we die ontwikkelingslanden eens helpen door wegen af te sluiten die ertoe leiden dat deze landen hun belastingopbrengsten zien verdampen. Dat kost ze nu immers maar liefst 100 miljard aan vennootschapsbelastingopbrengsten. Hoe die landen dan in het vervolg die 800 miljard directe investeringen moeten realiseren, waarover UNCTAD in het 2015 World Investment Report spreekt, dat is niet aan ons. Hun probleem, we noemen dat eerlijkheid. Maar hierover begin ik niet meer. Dat punt heb ik al eerder gemaakt.

    Ook technisch is er geen argument te verzinnen waarom we CCCTB zouden moeten afwijzen. Natuurlijk, we zullen diverse wettelijke sterk uitgekristalliseerde beginselen over boord moeten gooien, maar met die steeds grotere politieke druk op fiscaliteit gebeurt dat anders wel in het kader van verdere instrumentalisering. Er is immers weer geld voor cadeautjes. En van die fiscale beginselen hebben dan in ieder geval die grote multinationals die onder CCCTB vallen, geen last meer . En dat de kwaliteit van het nieuwe systeem een gemiddelde wordt van de fiscale wetgeving in 28 staten, raakt ons wel, maar ook dat is weer niet echt erg. Immers die kwaliteit zal vervolgens niet alleen in Nederland, maar ook in alle andere lidstaten bagger zijn. Overigens hou ik het niet voor onmogelijk dat er zelfs binnen een geharmoniseerd systeem zoveel divergentie ontstaat dat we met wat creativiteit toch weer een net weer een beetje minder slecht systeem creëren dan die andere landen….

    Maar gaat het er ook komen? In de aanloop naar de afgelopen verkiezingen, leken in ieder geval de partijen aan de linkerflank overtuigd dat die Europese harmonisatie er moet komen. Bij de partijen aan de rechterflank hoorde ik verrassenderwijs relatief weinig tegengeluid. Dit alles lijkt dus te betekenen dat Nederland bij de volgende keer dat die CCCTB wordt voorgesteld, hiermee gaat instemmen. En dus dat we gaan harmoniseren mits de rest van de Europese Unie daar ook voor kiest. De eerlijkheid en de gelijkheid hebben hier weer gewonnen van het nationale belang. Dat is goed nieuws, toch? En weet u, er is in ieder geval een element in de hele discussie waarin de Europese Commissie keihard gelijk heeft… er zal meer vennootschapsbelasting geheven worden binnen de Europese Unie. Dus dat kan ook alleen maar goed zijn. En natuurlijk zal dit geld vast wel weer terugvloeien naar onze economieën als smeerolie om te voorkomen dat we straks drooglopen als duurste deel van onze wereld. Ik sloot mijn ogen en toverde een glimlach op mijn lippen. Wat is alles binnen de EU toch perfect geregeld.

    Tesla, oh ja, Tesla. Bijna vergeten waar ik het met u over wilde hebben. Voor de niet-autoliefhebber of de petrolhead, Tesla is een soort Spijkstaal van de moderne tijd. Een auto zonder een met fossielenbrandstof gestookte motor, maar met accu’s. En een auto die om die reden zwaar gesubsidieerd wordt. Hij is immers milieuvriendelijk. En ik ga het met u niet hebben over die subsidiëring. Want die is natuurlijk belachelijk.  Stroom kost ook geld en dan een auto subsidiëren die sneller optrekt dan een Ferrari is natuurlijk een volstrekt onlogische overheidshandeling. Beperk dat subsidiëren tot elektrische auto’s die minstens 10 seconden nodig hebben om bij 100 k/uur te komen. Dan hoeven we ook voor elektrische auto’s minder stroom op te wekken. En dan snap ik het weer.

    Maar eigenlijk wilde ik het met u ergens anders over hebben. U heeft vast gelezen dat Tesla binnen de Europese Unie minstens 2000 banen wil creëren door hier een fabriek te openen. Nederland stond direct in rep en roer. Tilburg heeft al een fabriekje, dus die stad beweert alle kaarten in huis te hebben om deze nieuwe fabriek binnen te halen. Eindhoven heeft natuurlijk andere argumenten, zoals het gegeven dat de regio zuidoost Brabant nu eenmaal de meest innovatieve van het land is. Helmond heeft de automotivecampus en het Limburgse Born heeft de Mini en BMW fabriek. Maar ook dorpjes als Boxtel in Brabant en de noord Nederlandse dorpen Emmen, Coevorden, Hoogeveen en Hardenberg strijden allemaal voor de aandacht van Tesla. Maar hoe kansrijk zijn ze? Op de radio hoor je de specialisten in de selectie van bedrijfslocaties melden dat Nederland kansloos is omdat de grond hier te duur is en dat die in sommige landen zelfs gewoon wordt weggegeven, alle staatssteunregels ten spijt.  Maar niet getreurd. Minister Kamp bezocht het hoofdkantoor van Tesla en de vier noordelijke gemeentes volgden hem en haalden alles uit de kast om te kunnen imponeren. Hoogtepunt was hun trotse mededeling dat de eerste elektrische auto werd ontwikkeld door de Adorpse professor Sibrandus Stratingh en in 1835 werd gepresenteerd. Ik verwacht dat Elon Musk zo onder de indruk was van deze grote voorganger dat hij daarom nog steeds in stilte zit uit te huilen over zijn gemiste kans om de geschiedenis in te gaan als de eigenlijke uitvinder van de elektrische auto. Alleen al om deze teleurstelling gaat deze fabriek nooit ergens in de regio van het rustieke Groningse Adorp worden gevestigd, hoe aantrekkelijk café ‘t witte hoes’ er als voormalige pleisterplaats van Stratingh ook uit ziet. Mijn provinciegenoten hoor ik al, ietwat te vroeg, juichen dat dus die fabriek naar Brabant komt.

    Nee, natuurlijk niet. Musk laat zich ook voorlichten. Dus hij laat vast een paar berekeningen maken…  Hoe hoog is het minimumloon in Nederland? En in Duitsland? En Polen?  En wat kost een vierkante meter bouwgrond in Noordoost-Nederlands, bijv. in Emmen of in het Brabantse Tilburg? En in Duitsland in het Duitse Haren, een dorp op een steenworp afstand van Emmen? En in Polen ergens in de buurt van de Duitse grens? De grote verschillen stemmen Musk nog niet treurig. Nederland heeft immers een veel competitiever belastingsysteem. Dus dat compenseert, toch?

    ‘Nee meneer Musk’, roept zijn adviseur, ‘die vennootschapsbelasting is binnenkort binnen de gehele Europese Unie geharmoniseerd’. Geschrokken pakt Elon het visitekaartje van die Nederlandse minister ‘Hank Kemp’ uit zijn portefeuille, kijkt er even na en scheurt het vervolgens kapot. Let’s go to Poland. De innovatie doet hij wel in de Verenigde Staten. In Europa heeft hij vooral blue collars nodig. En zonder compensatie op andere terreinen, worden die nu eenmaal niet in Nederland ingehuurd.

    Hans van den Hurk